Bron: Auto Review
Door: Jaap Peters

PRIJS JE RIJK

Van een belasting op autobezit naar kilometerheffing: de komende tien jaar zal het er uiteindelijk wel een keertje van komen. De techniek is er in elk geval. Bij NXP in Eindhoven laten ze zien hoe het werkt.

Gaat het nou wel of niet door? Rekeningrijden houdt de gemoederen al sinds de Paarse kabinetten bezig. Voor- en tegenstanders buitelen over elkaar heen over kosten, infrastructuur en tijdsplanning. Het is een berucht hoofdpijndossier. Minister Camiel Eurlings heeft wellicht
al meerdere keren naar de aspirines gegrepen. Ergens tussen 2012 en 2016 wordt het systeem voor personenauto's waarschijnlijk ingevoerd. Maar geen mens weet nog in welke vorm. Zo is onduidelijk of de BPM en de motorrijtuigenbelasting worden afgeschaft. Niet alleen voor de
automobilist is het spannend wat het kabinet uiteindelijk zal besluiten, maar ook voor bedrijven die zich met de infrastructuur van de kilometerheffing bezighouden. NXP Semiconductors is zo'n bedrijf. De Eindhovense producent van micro-elektronica wacht niet af wat het kabinet beslist, maar is al druk bezig met eigen proeven met kilometerheffing. Mocht het kabinet
de heffing invoeren, dan hoopt NXP dc techniek te mogen leveren. In en om de High Tech Campus aan de A2 wordt daarmee al driftig getest.

GEEN FRANSE TOESTANDEN

Op 25 juni ging in de regio Eindhoven een praktijkproef met kilometerbeprijzing van start. 35 medewerkers van NXP en IBM, de twee initiatiefnemers van de proef, rijden gedurende zes maanden met een kastje in hun auto rond - in vaktermen heet zo'n kastje een on-board
unit (OBU). Dit kastje registreert elke rit die ze maken en geeft de GPS-codrdinaten door aan een backoffice, daar wordt automatisch een tarief aan de route toegekend. Je passeert met de auto dus geen camera of tolpoortje. De prijs van de rit is afhankelijk van het tijdstip en de route die gekozen wordt. Bij de test van NXP word je aangemoedigd om vooral over de snelweg te rijden. De kleine wegen in de wijken worden het zwaarst belast, omdat het verkeer een slechte
invloed heeft op de leefomgeving in de wijk. Ook de beruchte sluipwegen worden zwaar belast, zodat de bestuurder ontmoedigd wordt om deze te kiezen. Geen Franse situatie dus, waarbij je juist voor het gebruik van de snelwegen een fiks bedrag moet betalen.

GA TOCH FIETSEN!

We stappen in bij Gerardo Daalderop, een medewerker van NXP met zo'n kastje in zijn auto. Als hij wegrijdt, verschijnt de prijs van de rit ervoor op het scherm van zijn on-board unit.

Ook ziet hij door welke wijk van de stad hij rijdt en geeft het kastje net als in een head-up display zijn exacte snelheid weer. In een volgende versie kan een soort taximeter meelopen, zodat meteen duidelijk is hoeveel je voor de huidige weg betaalt en wat de kosten
zijn van de hele route. Op een eigen speciaal beveiligde website kan Daalderop achteraf wel bekijken welke ritten hij heeft afgelegd en hoeveel deze hebben gekost. "Handig om zakelijke en prive-ritten te onderscheiden", vindt Daalderop. "En natuurlijk ook om daarna mijn
gedrag aan te passen. Ik vraag me nu vaker af of ik wel met de auto moet gaan, of dat een alternatief ook eigenlijk wel geschikt was geweest." In de tweede fase van de proef worden de deelnemers uitgedaagd om de gemiddelde autokosten zo veel mogelijk te drukken.
Hoe gaat Daalderop dat aanpakken? "Ik woon ruim 13 kilometer van mijn werk, ik kan bijvoorbeeld een paar keer per week gaan fietsen. Of buiten de spits reizen. Vooral als je in de buurt woont van je werk, zoals ik, heb je best ruimte om je gedrag te veranderen." Hoewel het
in de praktijk-proef nog niet wordt meegenomen, kan NXP ook het type auto en de milieukenmerken van de auto in de beprijzing meenemen. Rijd je weinig kilometers in een milieuvriendelijke auto buiten de spits, dan zou je spek-koper moeten zijn.

ALTERNATIEVEN

Bij de proef in Eindhoven rijden 35 auto's met zo'n kastje rond, maar het systeem is toepasbaar op alle 8 miljoen Nederlandse auto's. Het ministerie van Verkeer & Waterstaat, een van de subsidieverstrekkers van het project, krijgt inzicht in het gedrag van automobilisten. Gaan mensen daadwerkelijk proberen om buiten de spits te reizen als ze daarvoor minder hoeven te betalen? En worden de files korter als mensen dat gaan doen? Gerardo Daalderop denkt dat het kan: "Mochten in de toekomst de vaste kosten zoals wegenbelasting en BPM dalen, en
de flexibele kosten per autorit stijgen, dan zal een automobilist alternatieven serieuzer overwegen. Maar dan is wel essentieel dat die alternatieven ook verder ontwikkeld worden." Het woord is nu aan Camiel Eurlings, die na het zomerreces van de Tweede Kamer wellicht
de knoop een keer doorhakt. Aan de techniek wordt hard gewerkt.

SPITSMIJDEN

Met de on-board unit (het 'kastje') in de auto kun je in de toekomst leuke dingen doen. Zo kan met de NXP-technologie een Spitsmijden-service ontstaan, waarbij de bestuurder wordt beloond voor het mijden von knelpunten, Het kastje in de auto zoekt contact met een satelliet, die een alternatieve route berekent als het verkeer vastloopt op de route naar de bestemming. Kiest de bestuurder voor de altematieve route, dan hoeft hij minder te betalen. Als dat nog geen reden is om de spits te mijden!